అధ్యాయం–1 (30 MCQs + 3 మైన్స్ ప్రశ్నలు) అక్షాంశాలు & రేఖాంశాలు, భూమి గమనాలు & నిర్మాణం (Latitude & Longitude,Earth’s Motions & Structure,Earth’s Motions & Structure)

 

 తాజా అప్డేట్స్ కోసం మా అధికారిక Telegram ఛానల్‌లో చేరండి 👉 https://t.me/+XfIr9Y4n_rFlNzc1

Prepare Smart. Crack UPSC/Groups Exams with Confidence!

Buy Best Geography Books Here 

👉 https://amzn.to/4tB89fG

👉 https://amzn.to/3Q7PLwe


 అక్షాంశాలు & రేఖాంశాలు – MCQs:


1. అక్షాంశాల గురించి క్రింది వాటిలో సరైన ప్రకటన ఏది?

  1. అన్ని అక్షాంశాలు సమాన పొడవు కలిగి ఉంటాయి

  2. అక్షాంశాలు ధృవం నుంచి ధృవం వరకు అర్ధవృత్తాలుగా ఉంటాయి

  3. భూమధ్యరేఖనే అత్యంత పొడవైన అక్షాంశం

  4. రెండు అక్షాంశాల మధ్య దూరం ఎప్పుడూ సమానంగా ఉంటుంది

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 3 మరియు 4 మాత్రమే
C) 3 మాత్రమే
D) 2 మరియు 4 మాత్రమే

సమాధానం: C

👉 అక్షాంశాలు పూర్తి వృత్తాలు; అర్ధవృత్తాలు కావు.
👉 భూమధ్యరేఖనే అత్యంత పొడవైన అక్షాంశం.


2. మధ్యాహ్న సమయంలో సూర్యుడు నేరుగా తలపై కనిపించే అక్షాంశం ఏది?

A) 30° ఉత్తరం
B) 45° దక్షిణం
C) 66½° ఉత్తరం
D) 23½° దక్షిణం

సమాధానం: D

👉 సూర్యుడు నేరుగా తలపై కనిపించేది కర్కాటక వృత్తం (23½° N) మరియు మకర వృత్తం (23½° S) మధ్య మాత్రమే.


3. గ్రీన్విచ్ (0°) వద్ద మధ్యాహ్నం 12:00 అయితే, 45° తూర్పు వద్ద స్థానిక సమయం ఎంత?

A) మధ్యాహ్నం 2:00
B) మధ్యాహ్నం 3:00
C) మధ్యాహ్నం 4:00
D) మధ్యాహ్నం 5:00

సమాధానం: B

👉 1° = 4 నిమిషాలు
👉 45° × 4 = 180 నిమిషాలు = 3 గంటలు
👉 12:00 + 3 గంటలు = 3:00 PM


4. రేఖాంశాల గురించి క్రింది ప్రకటనల్లో తప్పైనది ఏది?

A) రేఖాంశాలు ధృవాల వద్ద కలుస్తాయి
B) అన్ని రేఖాంశాలు సమాన పొడవు కలిగి ఉంటాయి
C) రేఖాంశాలు కాలాన్ని నిర్ణయిస్తాయి
D) రేఖాంశాలు భూమధ్యరేఖకు సమాంతరంగా ఉంటాయి

సమాధానం: D

👉 రేఖాంశాలు భూమధ్యరేఖకు సమాంతరంగా ఉండవు; అవి ధృవం నుంచి ధృవం వరకు అర్ధవృత్తాలు.


5. ఒక వ్యక్తి అంతర్జాతీయ తేదీ రేఖను పశ్చిమం నుంచి తూర్పు దిశగా దాటితే ఏమవుతుంది?

A) ఒక రోజు పొందుతాడు
B) ఒక రోజు కోల్పోతాడు
C) 12 గంటలు పొందుతాడు
D) 12 గంటలు కోల్పోతాడు

సమాధానం: A

👉 పశ్చిమం → తూర్పు = ఒక రోజు పెరుగుతుంది
👉 తూర్పు → పశ్చిమం = ఒక రోజు తగ్గుతుంది


6. భారత ప్రామాణిక రేఖాంశంగా 82½° తూర్పును ఎందుకు ఎంచుకున్నారు?

A) ఇది భారత భౌగోళిక కేంద్రం గుండా వెళుతుంది
B) ఇది భారతాన్ని రెండు సమాన భాగాలుగా విభజిస్తుంది
C) ఇది GMT కంటే ఖచ్చితంగా 5 గంటలు 30 నిమిషాలు ముందుంది
D) ఇది న్యూఢిల్లీ గుండా వెళుతుంది

సమాధానం: C

👉 82.5° × 4 నిమిషాలు = 330 నిమిషాలు = 5 గంటలు 30 నిమిషాలు


7. తూర్పు-పడమర విస్తీర్ణం ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ ఒకే అధికారిక టైమ్ జోన్ పాటించే దేశం ఏది?

A) రష్యా
B) అమెరికా
C) కెనడా
D) చైనా

సమాధానం: D

👉 చైనా మొత్తం బీజింగ్ సమయాన్ని అనుసరిస్తుంది.


8. సంవత్సరమంతా తక్కువ నేర సూర్యకాంతి పొందే ఉష్ణ మండలం ఏది?

A) ఉష్ణ మండలం
B) సమశీతోష్ణ మండలం
C) శీతల మండలం
D) భూమధ్య మండలం

సమాధానం: C

👉 ధృవ ప్రాంతాలైన శీతల మండలాలు తక్కువ సౌర శక్తి పొందుతాయి.


9. 30° పడమర మరియు 60° తూర్పు మధ్య కాల వ్యత్యాసం ఎంత?

A) 2 గంటలు
B) 4 గంటలు
C) 6 గంటలు
D) 8 గంటలు

సమాధానం: C

👉 మొత్తం వ్యత్యాసం = 90°
👉 90 × 4 = 360 నిమిషాలు = 6 గంటలు


10. క్రింది ప్రకటనల్లో సరైనవి ఏవి?

  1. 180° తూర్పు మరియు 180° పడమర వేర్వేరు రేఖలు

  2. అంతర్జాతీయ తేదీ రేఖ ఎక్కడైనా ఖచ్చితంగా 180° వెంటనే ఉంటుంది

  3. భూమధ్యరేఖ భూమిని ఉత్తర-దక్షిణ గోళాలుగా విభజిస్తుంది

  4. భూమధ్యరేఖ నుంచి ధృవాల వైపు ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుంది

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 3 మరియు 4 మాత్రమే
C) 2 మరియు 3 మాత్రమే
D) 1 మరియు 4 మాత్రమే

సమాధానం: B


 మైన్స్ ప్రశ్న:

ప్రశ్న:
భూమి భౌగోళిక నిర్మాణాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో అక్షాంశాలు మరియు రేఖాంశాల ప్రాధాన్యతను వివరించండి. అవి వాతావరణం, కాల గణన మరియు మానవ కార్యకలాపాలపై ఎలా ప్రభావం చూపుతాయి? తగిన ఉదాహరణలతో వివరించండి. (250 పదాలు)

 భూమి గమనాలు & నిర్మాణం – MCQs


11. భూమి తన అక్షంపై తిరగకపోతే క్రింది వాటిలో ఏది జరగదు?

A) ఋతువుల మార్పు
B) పగలు-రాత్రి సంభవం
C) గాలుల విక్షేపణ (కోరియోలిస్ ప్రభావం)
D) స్థానిక కాల వ్యత్యాసం

సమాధానం: A

👉 ఋతువులు ప్రధానంగా భూమి పరిభ్రమణం (Revolution) మరియు అక్ష వాలుదల వల్ల జరుగుతాయి, భ్రమణం వల్ల కాదు.


12. భూమిపై ఋతువులు ఏర్పడడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

A) భూమి-సూర్య దూరంలో మార్పు
B) భూమి అక్ష వాలుదల మరియు పరిభ్రమణం
C) అక్షాంశాల అసమాన పొడవు
D) భూమి కక్ష్య ఆకారం మాత్రమే

సమాధానం: B


13. ఉత్తరార్థగోళంలో గ్రీష్మ సంథాన సమయంలో సూర్యుడు నేరుగా ఎక్కడ తలపై ఉంటాడు?

A) భూమధ్యరేఖ
B) మకర వృత్తం
C) కర్కాటక వృత్తం
D) ఆర్కిటిక్ వృత్తం

సమాధానం: C


14. విషువత్తు (Equinox) గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?

  1. పగలు-రాత్రి సమానంగా ఉంటాయి

  2. సూర్యుడు భూమధ్యరేఖపై నేరుగా ఉంటుంది

  3. ఇది సంవత్సరానికి రెండు సార్లు జరుగుతుంది

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 2 మరియు 3 మాత్రమే
C) 1, 2 మరియు 3
D) 1 మాత్రమే

సమాధానం: C


15. భూమి అక్షం వంగి లేకపోతే ఏమి జరిగేది?

A) పగలు-రాత్రి ఉండవు
B) ఋతువులు ఉండవు
C) భ్రమణం ఉండదు
D) గురుత్వాకర్షణ ఉండదు

సమాధానం: B

👉 అక్ష వాలుదల లేకపోతే ఋతువులు కనిపించవు.


16. టెక్టానిక్ పలకల కదలికకు ప్రధానంగా బాధ్యత వహించే భూమి పొర ఏది?

A) లిథోస్ఫియర్
B) అస్తెనోస్ఫియర్
C) బాహ్య గుండ్రం
D) అంతర్గుండ్రం

సమాధానం: B

👉 అర్ధ ద్రవరూపంలో ఉన్న అస్తెనోస్ఫియర్ పలకల కదలికకు సహకరిస్తుంది.


17. భూమి గుండ్రం (Core) గురించి సరైన వివరణ ఏది?

A) అంతర్గుండ్రం, బాహ్య గుండ్రం రెండూ ద్రవం
B) అంతర్గుండ్రం ఘనం; బాహ్య గుండ్రం ద్రవం
C) రెండూ ఘనాలు
D) అంతర్గుండ్రం ద్రవం; బాహ్య గుండ్రం ఘనం

సమాధానం: B


18. దక్షిణార్థగోళంలో సంవత్సరంలో పొడవైన రోజు ఎప్పుడు వస్తుంది?

A) జూన్ 21
B) డిసెంబర్ 22
C) మార్చి 21
D) సెప్టెంబర్ 23

సమాధానం: B

👉 ఇది దక్షిణార్థగోళ గ్రీష్మ సంథానం.


19. క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

  1. మాంటిల్‌లో భూమి భారం ఎక్కువగా ఉంటుంది

  2. భూమి పొరల్లో క్రస్ట్ అత్యంత మందంగా ఉంటుంది

  3. బాహ్య గుండ్రం భూమి అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని సృష్టిస్తుంది

సరైనవి ఏవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 1 మరియు 3 మాత్రమే
C) 2 మరియు 3 మాత్రమే
D) 1, 2 మరియు 3

సమాధానం: B

👉 క్రస్ట్ అత్యంత పలుచని పొర.


20. అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత ఉన్నప్పటికీ అంతర్గుండ్రం ఘనంగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

A) తక్కువ సాంద్రత
B) లోహాల లేమి
C) అపార పీడనం
D) ఉష్ణ ప్రసరణ లేకపోవడం

సమాధానం: C


 మైన్స్ ప్రశ్న:

ప్రశ్న:
భూమి భ్రమణం మరియు పరిభ్రమణం గ్రహంపై అనేక భౌతిక ఘటనలకు మూలాధారం. ఈ రెండు గమనాలు (a) పగలు-రాత్రి, (b) ఋతువులు, (c) పగలు-రాత్రి పొడవు మార్పుపై ఎలా ప్రభావం చూపుతాయో తగిన ఉదాహరణలతో వివరించండి. (250 పదాలు)


 ఖండచలనం, భూకంపాలు & అగ్నిపర్వతాలు – MCQs


21. ఖండచలనం సిద్ధాంతం గురించి సరైనవి ఏవి?

  1. దీనిని ఆల్ఫ్రెడ్ వేగెనర్ ప్రతిపాదించాడు

  2. ఇది పలకల కదలిక విధానాన్ని పూర్తిగా వివరించింది

  3. పాంజియా అనే మహాఖండం ఉందని ప్రతిపాదించింది

A) 1 మరియు 3 మాత్రమే
B) 2 మరియు 3 మాత్రమే
C) 1 మరియు 2 మాత్రమే
D) 1, 2 మరియు 3

సమాధానం: A

👉 వేగెనర్ కదలిక విధానాన్ని పూర్తిగా వివరించలేకపోయాడు.


22. లారేసియా మరియు గోండ్వానాలాండ్ మధ్య ఉన్న సన్నని సముద్రం ఏది?

A) పాంథలాసా
B) టెథిస్ సముద్రం
C) ఆర్కిటిక్ సముద్రం
D) పసిఫిక్ సముద్రం

సమాధానం: B


23. సరైన కాలక్రమం ఏది?

A) గోండ్వానాలాండ్ → పాంజియా → ప్రస్తుత ఖండాలు
B) పాంజియా → లారేసియా & గోండ్వానాలాండ్ → ప్రస్తుత ఖండాలు
C) ప్రస్తుత ఖండాలు → పాంజియా → గోండ్వానాలాండ్
D) లారేసియా → పాంజియా → గోండ్వానాలాండ్

సమాధానం: B


24. హిమాలయ పర్వతాలు ప్రధానంగా ఏ పలకాల ఢీకొనడం వల్ల ఏర్పడ్డాయి?

A) ఆఫ్రికా పలకం & యూరేషియన్ పలకం
B) భారత పలకం & యూరేషియన్ పలకం
C) పసిఫిక్ పలకం & భారత పలకం
D) అంటార్కిటిక్ పలకం & యూరేషియన్ పలకం

సమాధానం: B


25. భూకంపాల గురించి తప్పైన ప్రకటన ఏది?

A) ఫోకస్ భూమి లోపల ఉంటుంది
B) ఎపిసెంటర్ ఫోకస్‌కు నేరుగా పైభాగంలో ఉంటుంది
C) భూకంప తరంగాలు ఎపిసెంటర్ వద్ద ఉద్భవిస్తాయి
D) పలకల కదలిక భూకంపాలకు ప్రధాన కారణం

సమాధానం: C

👉 భూకంప తరంగాలు ఫోకస్ వద్ద ఉద్భవిస్తాయి.


26. బూడిద మేఘాలు మరియు ఘోర పేలుళ్లతో జరిగే అగ్నిపర్వతం ఏది?

A) ఎఫ్యూసివ్ అగ్నిపర్వతం
B) షీల్డ్ అగ్నిపర్వతం
C) ఎక్స్‌ప్లోసివ్ అగ్నిపర్వతం
D) డార్మెంట్ అగ్నిపర్వతం

సమాధానం: C


27. క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

  1. మాగ్మా భూమి లోపల ఉన్న ద్రవరూప శిల

  2. ఉపరితలానికి వచ్చిన మాగ్మాను లావా అంటారు

  3. అన్ని అగ్నిపర్వతాలు పలక సరిహద్దుల్లోనే ఉంటాయి

సరైనవి ఏవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 2 మరియు 3 మాత్రమే
C) 1 మరియు 3 మాత్రమే
D) 1, 2 మరియు 3

సమాధానం: A


28. భారత సునామీ ముందస్తు హెచ్చరిక కేంద్రం (2007) ఎక్కడ ఉంది?

A) చెన్నై
B) విశాఖపట్నం
C) హైదరాబాద్
D) కొచ్చి

సమాధానం: C


29. సరైన జత ఏది?

A) యాక్టివ్ అగ్నిపర్వతం – శాశ్వతంగా క్రియాశీలం కాదు
B) డార్మెంట్ అగ్నిపర్వతం – ఎప్పుడూ విస్ఫోటనం కాలేదు
C) ఎక్స్‌టింక్ట్ అగ్నిపర్వతం – భవిష్యత్తులో విస్ఫోటనం అవకాశం లేదు
D) ఎఫ్యూసివ్ అగ్నిపర్వతం – అత్యంత పేలుడు స్వభావం

సమాధానం: C


30. అగ్నిపర్వత దీవులను “భవిష్యత్ ఖండాల గర్భకోశాలు” అని ఎందుకు అంటారు?

A) అవి ఎప్పుడూ సముద్రంలో మునిగిపోతాయి
B) అవి నిరంతరం క్షీణిస్తాయి
C) అవి పదార్థం పేరుకుపోయి పెద్ద భూభాగాలుగా మారవచ్చు
D) అవి పలకల కదలికను ఆపేస్తాయి

సమాధానం: C


 మైన్స్ ప్రశ్న

ప్రశ్న:
ఆల్ఫ్రెడ్ వేగెనర్ ప్రతిపాదించిన ఖండచలనం సిద్ధాంతాన్ని విమర్శాత్మకంగా పరిశీలించండి. తరువాత పలక టెక్టానిక్స్ అభివృద్ధి దాని పరిమితులను ఎలా అధిగమించిందో వివరించండి. (250 పదాలు)


 Disclaimer

ఈ సమాచారం విద్యా మరియు సమాచార ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే సిద్ధం చేయబడింది. UPSC మరియు రాష్ట్ర పరీక్షల సిద్ధత కోసం సరళీకరించబడింది. పూర్తి అవగాహన కోసం ప్రామాణిక పాఠ్యపుస్తకాలు మరియు అధికారిక మూలాలను పరిశీలించాలి.

No comments:

Post a Comment

CHAPTER-2 MCQs వేద కాలం (1500–600 క్రీ.పూ)The Vedic Age..

  For detailed explanation, watch  my previous classes . Stay tuned for more upcoming classes. వివరమైన ఇంగ్లీష్ నోట్స్  అధ్యయన కోసం సందర్శిం...