అధ్యాయం 6: యూనియన్ కార్యనిర్వాహక విభాగం(THE UNION EXECUTIVE) (భారత రాష్ట్రపతి, ఉప రాష్ట్రపతి) .

 For detailed English notes and study materials, visit:

https://biig123journal.blogspot.com/

If you are serious about cracking exams, don’t skip this book( UPSC/APPSC/TGPSC)

 👉 Click below to get your copy now:

👉 ENGLISH    https://amzn.to/48vOHbM,👉 FOR MCQs  https://amzn.to/4c0SZsE

👉TELUGU   https://amzn.to/4sYuAeN, 👉FOR MCQs  https://amzn.to/41eafWF

భారత రాష్ట్రపతి:

ఆర్టికల్ 52 ప్రకారం భారతదేశంలో ఒక రాష్ట్రపతి ఉండాలి.

ఆర్టికల్ 53 ప్రకారం యూనియన్ యొక్క అన్ని కార్యనిర్వాహక అధికారాలు రాష్ట్రపతిలో నిక్షిప్తమై ఉంటాయి.

---

రాష్ట్రపతి ఎన్నిక (ఆర్టికల్ 54 & 55):

రాష్ట్రపతి ఎన్నికను రాజ్యాంగం ఆర్టికల్స్ 54 మరియు 55లో పేర్కొంది. అలాగే 1952 ఉప రాష్ట్రపతి చట్టం (1974లో సవరణ) కూడా వర్తిస్తుంది.

రాష్ట్రపతిని ఎన్నిక చేసే ఎలక్టోరల్ కాలేజ్ సభ్యులు:

• పార్లమెంట్ యొక్క రెండు సభల ఎన్నికైన సభ్యులు
• రాష్ట్ర శాసనసభల ఎన్నికైన సభ్యులు

పార్లమెంట్ నామినేటెడ్ సభ్యులు మరియు రాష్ట్ర శాసన మండలి సభ్యులు ఎన్నికలో పాల్గొనరు.

ఈ ఎన్నిక ప్రోపోర్షనల్ రిప్రజెంటేషన్ పద్ధతిలో, సింగిల్ ట్రాన్స్‌ఫరబుల్ ఓట్ ద్వారా, గుప్త బ్యాలెట్ ద్వారా జరుగుతుంది.

---

MLA ఓటు విలువ:

MLA ఓటు విలువ = రాష్ట్ర జనాభా / రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికైన సభ్యుల సంఖ్య × 1/1000

ఇది ప్రతి రాష్ట్రంలో వేరుగా ఉంటుంది. ఇది జనాభా ఆధారంగా సమాన ప్రతినిధిత్వం కోసం.

---

MP ఓటు విలువ:

MP ఓటు విలువ = అన్ని MLAల ఓట్ల మొత్తం విలువ / పార్లమెంట్ ఎన్నికైన సభ్యుల సంఖ్య

---

ఇతర ముఖ్యాంశాలు:

• రాష్ట్రపతి ఎన్నికకు కనీసం 50 proposers మరియు 50 seconders అవసరం
• ఒక వ్యక్తి ఒకకంటే ఎక్కువ నామినేషన్ పేపర్‌కు సంతకం చేయకూడదు
• గెలవడానికి 50% కంటే ఎక్కువ చెల్లుబాటు అయ్యే ఓట్లు అవసరం
• 1/6 ఓట్లు రాకపోతే డిపాజిట్ జప్తు అవుతుంది
• ఎన్నిక వివాదాలు సుప్రీం కోర్ట్ ద్వారా నిర్ణయించబడతాయి

యూనియన్ ప్రభుత్వం

│

├── శాసన విభాగం (పార్లమెంట్)

│   │

│   ├── రాష్ట్రపతి

│   ├── రాజ్యసభ (ఎగువ సభ)

│   └── లోక్‌సభ (క్రింది సభ)

│

├── కార్యనిర్వాహక విభాగం

│   │

│   ├── రాష్ట్రపతి

│   │   ├── రాష్ట్ర అధిపతి

│   │   ├── కార్యనిర్వాహక అధికారాలు

│   │   ├── శాసన అధికారాలు

│   │   ├── న్యాయ అధికారాలు

│   │   └── అత్యవసర అధికారాలు

│   │

│   ├── ఉప రాష్ట్రపతి

│   │   └── రాజ్యసభ ఛైర్మన్

│   │

│   ├── ప్రధాన మంత్రి

│   │   └── నిజమైన కార్యనిర్వాహక అధిపతి

│   │

│   └── మంత్రివర్గం

│       ├── కేబినెట్ మంత్రులు

│       ├── రాష్ట్ర మంత్రులు

│       └── ఉప మంత్రులు

│

├── న్యాయ విభాగం

│   │

│   ├── సుప్రీంకోర్టు

│   │   ├── భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి

│   │   └── ఇతర న్యాయమూర్తులు

│   │

│   └── విధులు

│       ├── రాజ్యాంగ వివరణ

│       ├── న్యాయ సమీక్ష

│       └── మౌలిక హక్కుల రక్షణ

│

└── ఇతర రాజ్యాంగ సంస్థలు

    │

    ├── ఎన్నికల కమిషన్

    ├── యూపీఎస్సీ

    ├── ఆర్థిక సంఘం

    ├── కాంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ (CAG)

    └── భారత అటార్నీ జనరల్

---

అర్హతలు (ఆర్టికల్ 58):

• భారత పౌరుడు కావాలి
• కనీసం 35 సంవత్సరాల వయస్సు ఉండాలి
• లోక్‌సభ సభ్యునిగా అర్హత ఉండాలి
• లాభపదవిలో ఉండకూడదు

---

పదవీకాలం (ఆర్టికల్ 56):

• 5 సంవత్సరాలు
• రాజీనామా → ఉప రాష్ట్రపతికి లేఖ
• ఇంపీచ్‌మెంట్ ద్వారా తొలగింపు

---

రాష్ట్రపతి ఇంపీచ్‌మెంట్ (తొలగింపు) (ఆర్టికల్ 61):

రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 61 ప్రకారం, భారత రాష్ట్రపతిని రాజ్యాంగ ఉల్లంఘన కారణంగా ఇంపీచ్ చేయవచ్చు. దీనిపై తుది నిర్ణయం పార్లమెంట్ తీసుకుంటుంది.

ఇంపీచ్‌మెంట్ ప్రక్రియను పార్లమెంట్‌లోని ఏ సభలోనైనా ప్రారంభించవచ్చు.

ఇంపీచ్‌మెంట్ ప్రక్రియ క్వాసి-న్యాయపరమైనది. ఎందుకంటే, ప్రారంభ సభలో 2/3 మెజారిటీతో తీర్మానం ఆమోదించిన తర్వాత (ఈ తీర్మానానికి కనీసం 25% సభ్యుల మద్దతు ఉండాలి మరియు రాష్ట్రపతికి 14 రోజుల ముందుగా నోటీస్ ఇవ్వాలి), మరో సభ రాష్ట్రపతిపై ఉన్న ఆరోపణలను పరిశీలించడానికి ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేస్తుంది.

రాష్ట్రపతి తనను తాను రక్షించుకునేందుకు భారత అటార్నీ జనరల్ లేదా తనకు నచ్చిన ఇతర న్యాయవాది సేవలను ఉపయోగించుకోవచ్చు.

రెండవ సభ కూడా అదే 2/3 మెజారిటీతో తీర్మానాన్ని ఆమోదిస్తే, రాష్ట్రపతి ఇంపీచ్ చేయబడినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది.

---

రాష్ట్రపతి అధికారాలు మరియు విధులు (Powers and Functions of the President):

సంఘ కార్యనిర్వాహక అధికారం రాష్ట్రపతిలో నిక్షిప్తమై ఉంటుంది మరియు అన్ని కార్యనిర్వాహక చర్యలు రాష్ట్రపతి పేరుతోనే నిర్వహించబడతాయి (ఆర్టికల్ 53 & ఆర్టికల్ 77).

ఆయనకు ప్రధానమంత్రిని నియమించే అధికారం ఉంది మరియు ఆయన సలహా మేరకు ఇతర కేంద్ర మంత్రులను నియమిస్తారు (ఆర్టికల్ 75).

అలాగే రాష్ట్రపతి ఈ కింది పదవులకు నియామకాలు చేస్తారు:

• భారత అటార్నీ జనరల్ (AGI)
• కంట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ (CAG)
• సుప్రీంకోర్టు మరియు హైకోర్టుల న్యాయమూర్తులు
• రాష్ట్ర గవర్నర్ లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్/ప్రశాసకులు
• యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ మరియు సంయుక్త కమిషన్ సభ్యులు
• ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ మరియు ఇతర ఎన్నికల కమిషన్ సభ్యులు
• ఫైనాన్స్ కమిషన్
• అధికార భాషలపై కమిషన్
• ఎస్సీ/ఎస్టీ ప్రాంతాల ప్రత్యేక అధికారి
• వెనుకబడిన వర్గాల పరిస్థితిని పరిశీలించే కమిషన్
• భాషా మైనారిటీల ప్రత్యేక అధికారి

రాష్ట్రపతి రక్షణ దళాల సర్వసర్వాధికారి (Supreme Commander), అయితే సైనిక అధికారాలను పార్లమెంట్ నియంత్రించగలదు (ఆర్టికల్ 53).

అన్ని ఒప్పందాలు మరియు అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు రాష్ట్రపతి పేరుతో చర్చించి ముగించబడతాయి, అయితే అవి పార్లమెంట్ ఆమోదానికి లోబడి ఉంటాయి.

రాష్ట్రపతి రాయబారులను మరియు ఇతర దౌత్య ప్రతినిధులను స్వీకరిస్తారు మరియు పంపిస్తారు.

రాష్ట్రపతికి పార్లమెంట్‌ను పిలిచే (summon), వాయిదా వేయించే (prorogue) మరియు లోక్‌సభను రద్దు చేసే అధికారం ఉంది (ఆర్టికల్ 85).

రెండు సభల మధ్య సాధారణ బిల్లుపై విభేదం వచ్చినప్పుడు సంయుక్త సమావేశాన్ని పిలిచే అధికారం రాష్ట్రపతికి ఉంది (ఆర్టికల్ 108).

ప్రతి సాధారణ ఎన్నికల తర్వాత మరియు ప్రతి సంవత్సరం మొదటి సమావేశంలో రాష్ట్రపతి పార్లమెంట్‌ను సంయుక్తంగా లేదా వేర్వేరుగా ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తారు (ఆర్టికల్ 87).

కొన్ని బిల్లులు పార్లమెంట్‌లో ప్రవేశపెట్టడానికి రాష్ట్రపతి ముందస్తు అనుమతి అవసరం. అవి:

• మనీ బిల్
• ఫైనాన్స్ బిల్ (మొదటి తరగతి)
• కొత్త రాష్ట్ర గుర్తింపు బిల్
• రాష్ట్ర సరిహద్దుల మార్పు బిల్
• వాణిజ్యం మరియు వాణిజ్య స్వేచ్ఛపై పరిమితులు విధించే రాష్ట్ర బిల్

రాష్ట్రపతికి వీటో అధికారం ఉంది, దీనిని సాధారణంగా పాకెట్ వీటో అంటారు. దీని ద్వారా బిల్లును ఎప్పటికైనా నిలిపివేయవచ్చు (ఆర్టికల్ 111).

రాష్ట్రపతి ఆర్టికల్ 123 ప్రకారం ఆర్డినెన్సులు జారీ చేయవచ్చు, అయితే రెండు సభలు సమావేశంలో ఉన్నప్పుడు కాదు.

ఆర్టికల్ 123 కింద జారీ చేసిన ఆర్డినెన్స్ పార్లమెంట్ మళ్లీ సమావేశమైన తర్వాత ఆరు వారాల్లో (రెండు సభలూ) ఆమోదం పొందాలి.

ఆర్టికల్ 72 కింద అధికారాలు:

రాష్ట్రపతి దేశానికి ఎలాంటి ప్రమాదం వచ్చినప్పుడు అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించే ప్రత్యేక అధికారాలు కలిగి ఉంటాడు. రాజ్యాంగం మూడు రకాల అత్యవసర పరిస్థితులను పేర్కొంటుంది:

(a) జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి

యుద్ధం, బాహ్య దాడి లేదా సాయుధ తిరుగుబాటు కారణంగా (ఆర్టికల్ 352).

(b) రాష్ట్ర అత్యవసర పరిస్థితి

రాష్ట్రాలలో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమైనప్పుడు (ఆర్టికల్ 356).

(c) ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితి

ఆర్థిక అస్థిరత కారణంగా (ఆర్టికల్ 360).

---

మీకు తెలుసా?

జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి సమయంలో ఆర్టికల్ 20 మరియు 21 కింద ఉన్న మౌలిక హక్కులు తప్ప మిగతా అన్ని మౌలిక హక్కులు నిలిపివేయబడతాయి.

ఆర్టికల్ 352 కింద అత్యవసర ప్రకటనను ప్రధానమంత్రి ఆధ్వర్యంలోని కేంద్ర మంత్రివర్గం లిఖితపూర్వకంగా అభ్యర్థించినప్పుడు మాత్రమే రాష్ట్రపతి ప్రకటించగలడు

రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష అధికారాలు (Pardoning Powers of the President):

రాష్ట్రపతికి శిక్షల విషయంలో క్షమాభిక్ష (pardon), తాత్కాలిక ఉపశమనం (reprieve), ఉపశమనం (respite), శిక్ష తగ్గింపు (remission) ఇవ్వడం లేదా శిక్షను నిలిపివేయడం (suspend), తగ్గించడం (remit) లేదా మార్పు చేయడం (commute) చేసే అధికారం ఉంది. ఈ అధికారం ఏ నేరంలోనైనా దోషిగా తేలిన వ్యక్తికి వర్తిస్తుంది.

మరణదండన (death sentence) కేసుల్లో కూడా, మంత్రివర్గ సలహా మేరకు రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష ఇవ్వగలడు (ఆర్టికల్ 72).

అధికారం — లక్షణం (Power — Feature):

• క్షమాభిక్ష (Pardon) → నేరస్తుడిని పూర్తిగా విముక్తి చేస్తుంది.
• శిక్ష మార్పు (Commutation) → ఒక రకమైన శిక్షను తక్కువ తీవ్రత కలిగిన శిక్షగా మార్చడం.
• శిక్ష తగ్గింపు (Remission) → శిక్ష స్వరూపం మారకుండా, కాలాన్ని తగ్గించడం.
• ఉపశమనం (Respite) → ప్రత్యేక కారణాలపై (ఉదా: గర్భధారణ) తక్కువ శిక్ష విధించడం.
• తాత్కాలిక నిలిపివేత (Reprieve) → మరణదండనను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయడం

---

ఉప రాష్ట్రపతి:

• ఆర్టికల్ 63 → ఉప రాష్ట్రపతి ఉండాలి
• ఆర్టికల్ 64 → రాజ్యసభ ఛైర్మన్

---

• ఇతర ముఖ్య అంశాలు (Other Points):

  • ఉపరాష్ట్రపతి తన జీతాన్ని ఉపరాష్ట్రపతిగా కాదు, రాజ్యసభాధ్యక్షుడు (Chairman of Rajya Sabha)గా పొందుతారు.
  • ఆయనను పార్లమెంట్ సభ్యులందరూ (ఎన్నికైన + నామినేట్ చేసిన సభ్యులు) కలిసిన ఎన్నికల కళాశాల ద్వారా ఎన్నుకుంటారు.
  • ఆయన పదవీకాలం 5 సంవత్సరాలు లేదా తన వారసుడు బాధ్యతలు స్వీకరించే వరకు ఉంటుంది.
  • ఉపరాష్ట్రపతిని తొలగించడానికి, రాజ్యసభలో మెజారిటీతో తీర్మానం ఆమోదించబడాలి మరియు అది లోక్‌సభ ఆమోదం పొందాలి.
  • ఉపరాష్ట్రపతి తొలగింపు ప్రక్రియను ప్రారంభించే అధికారం కేవలం రాజ్యసభకే ఉంది

    అర్హతలు (Qualifications):

    ఉపరాష్ట్రపతిగా ఎన్నిక కావాలంటే వ్యక్తి:
    (a) భారత పౌరుడు అయి ఉండాలి.
    (b) కనీసం 35 సంవత్సరాల వయస్సు పూర్తి చేసి ఉండాలి.
    (c) రాజ్యసభ సభ్యునిగా ఎన్నిక కావడానికి అర్హత కలిగి ఉండాలి.
    (d) కేంద్ర లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో లాభదాయక పదవిలో (office of profit) ఉండకూడదు.

    ---

    ఇతర విధులు (Other Functions):

    ఉపరాష్ట్రపతి రాష్ట్రపతి విధులను నిర్వర్తిస్తున్నప్పుడు, రాష్ట్రపతికి ఉన్న అన్ని అధికారాలు మరియు రక్షణలు (immunities) అతనికి ఉంటాయి. అలాగే రాష్ట్రపతికి లభించే వేతనాలు, భత్యాలు మరియు ప్రత్యేక హక్కులు (privileges) కూడా అతనికి వర్తిస్తాయి.

---

భారత రాష్ట్రపతులు :

క్ర.సంఖ్య — పేరు — పదవీకాలం

డా. రాజేంద్ర ప్రసాద్

జనవరి 26, 1950 నుండి మే 13, 1962 వరకు

డా. ఎస్. రాధాకృష్ణన్

మే 13, 1962 నుండి మే 13, 1967 వరకు

డా. జాకిర్ హుస్సేన్ (పదవిలో ఉన్నప్పుడే మరణించారు)

మే 13, 1967 నుండి మే 3, 1969 వరకు

వరాహగిరి వెంకట గిరి (తాత్కాలిక)

మే 3, 1969 నుండి జూలై 20, 1969 వరకు

జస్టిస్ ఎం. హిదాయతుల్లా (తాత్కాలిక)

జూలై 20, 1969 నుండి ఆగస్టు 24, 1969 వరకు

వరాహగిరి వెంకట గిరి

ఆగస్టు 24, 1969 నుండి ఆగస్టు 24, 1974 వరకు

ఫఖ్రుద్దీన్ అలీ అహ్మద్ (పదవిలో ఉన్నప్పుడే మరణించారు)

ఆగస్టు 24, 1974 నుండి ఫిబ్రవరి 11, 1977 వరకు

బి.డి. జట్టి (తాత్కాలిక)

ఫిబ్రవరి 11, 1977 నుండి జూలై 25, 1977 వరకు

నీలం సంజీవ రెడ్డి (ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికయ్యారు)

జూలై 25, 1977 నుండి జూలై 25, 1982 వరకు

ఎం. హిదాయతుల్లా (తాత్కాలిక)

అక్టోబర్ 6, 1982 నుండి అక్టోబర్ 31, 1982 వరకు

జియాని జైల్ సింగ్

జూలై 25, 1982 నుండి జూలై 25, 1987 వరకు

ఆర్. వెంకటరామన్

జూలై 25, 1987 నుండి జూలై 25, 1992 వరకు

డా. శంకర్ దయాల్ శర్మ

జూలై 25, 1992 నుండి జూలై 25, 1997 వరకు

కె.ఆర్. నారాయణన్

జూలై 25, 1997 నుండి జూలై 25, 2002 వరకు

ఎ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాం

జూలై 25, 2002 నుండి జూలై 25, 2007 వరకు

శ్రీమతి ప్రతిభా దేవిసింగ్ పాటిల్

జూలై 25, 2007 నుండి జూలై 25, 2012 వరకు

ప్రణబ్ ముఖర్జీ

జూలై 25, 2012 నుండి జూలై 25, 2017 వరకు

రామ్ నాథ్ కోవింద్

జూలై 25, 2017 నుండి జూలై 25, 2022 వరకు

ద్రౌపది ముర్ము

జూలై 25, 2022 – ప్రస్తుతం

---

భారత ఉప రాష్ట్రపతులు:

డా. ఎస్. రాధాకృష్ణన్ — 1952–1962

డా. జాకిర్ హుస్సేన్ — 1962–1967

వరాహగిరి వెంకట గిరి — 1967–1969

గోపాల్ స్వరూప్ పాఠక్ — 1969–1974

బి.డి. జట్టి — 1974–1979

మొహమ్మద్ హిదాయతుల్లా — 1979–1984

ఆర్. వెంకటరామన్ — 1984–1987

డా. శంకర్ దయాల్ శర్మ — 1987–1992

కె.ఆర్. నారాయణన్ — 1992–1997

కృష్ణ కాంత్ — 1997–2002

భైరన్ సింగ్ శేఖావత్ — 2002–2007

మొహమ్మద్ హమీద్ అన్సారీ — 2007–2017

ఎం. వెంకయ్య నాయుడు

2017–2022

జగదీప్ ధన్‌ఖర్

2022 –

C,P .RADHAKRISHNAN(present )

యూనియన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ – రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్స్:

1. రాష్ట్రపతి (ఆర్టికల్స్ 52–62):

ఆర్టికల్ 52 – భారతదేశానికి రాష్ట్రపతి ఉండాలి

ఆర్టికల్ 53 – యూనియన్ యొక్క కార్యనిర్వాహక అధికారాలు

ఆర్టికల్ 54 – రాష్ట్రపతి ఎన్నిక

ఆర్టికల్ 55 – ఎన్నిక విధానం

ఆర్టికల్ 56 – పదవీకాలం (5 సంవత్సరాలు)

ఆర్టికల్ 57 – మళ్లీ ఎన్నికకు అర్హత

ఆర్టికల్ 58 – అర్హతలు

ఆర్టికల్ 59 – పదవికి సంబంధించిన నిబంధనలు

ఆర్టికల్ 60 – ప్రమాణ స్వీకారం

ఆర్టికల్ 61 – అభిశంసన విధానం

ఆర్టికల్ 62 – ఖాళీ స్థానాన్ని భర్తీ చేయడానికి ఎన్నిక సమయం

---

2. ఉపరాష్ట్రపతి (ఆర్టికల్స్ 63–71):

ఆర్టికల్ 63 – భారతదేశ ఉపరాష్ట్రపతి

ఆర్టికల్ 64 – రాజ్యసభకు పదవీప్రకారం అధ్యక్షుడు

ఆర్టికల్ 65 – అవసరమైనప్పుడు రాష్ట్రపతిగా వ్యవహరిస్తాడు

ఆర్టికల్ 66 – ఎన్నిక

ఆర్టికల్ 67 – పదవీకాలం (5 సంవత్సరాలు)

ఆర్టికల్ 68 – ఖాళీ స్థానాన్ని భర్తీ చేయడం

ఆర్టికల్ 69 – ప్రమాణ స్వీకారం

ఆర్టికల్ 70 – ఇతర పరిస్థితులు

ఆర్టికల్ 71 – ఎన్నికల వివాదాలు

---

3. మంత్రివర్గం (ఆర్టికల్స్ 74–75):

ఆర్టికల్ 74 – రాష్ట్రపతికి సహాయం మరియు సలహా ఇవ్వడానికి మంత్రివర్గం

ఆర్టికల్ 75 – నియామకం, పదవీకాలం, బాధ్యత

👉 ముఖ్యమైన విషయం: వాస్తవ కార్యనిర్వాహక అధికారం ప్రధానమంత్రి నేతృత్వంలోని మంత్రివర్గం వద్ద ఉంటుంది

---

4. ప్రధానమంత్రి (ఆర్టికల్ 75):

ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించబడలేదు కానీ ఆర్టికల్ 75 నుండి ఉద్భవించింది

ప్రభుత్వ అధిపతి

మంత్రివర్గ నాయకుడు

---

5. భారత అటార్నీ జనరల్ (ఆర్టికల్ 76):

ఆర్టికల్ 76 – భారతదేశంలో అత్యున్నత న్యాయాధికారి

---

6. ప్రభుత్వ వ్యవహారాల నిర్వహణ (ఆర్టికల్స్ 77–78):

ఆర్టికల్ 77 – భారత ప్రభుత్వ వ్యవహారాల నిర్వహణ

ఆర్టికల్ 78 – ప్రధానమంత్రికి విధులు

---

WAITING FOR NEXT PART… CONTINUED .............